زنده‌یاد حاج محمد کلاری

زنده‌یاد حسن عابدین

از چهره‌های ماندگار، پیشکسوتان برجسته صنعت چاپ کشور و بنیان‌گذار مجتمع چاپ صفا؛ یادش گرامی و راهش پررهرو باد

صفای اصالت؛ پیوند هشت دهه پیشگامی با فردای صنعت چاپ و بسته‌بندی
زمینه تخصصی مدیریت کلان چاپ و نشر، توسعه صنعت بسته‌بندی، حکمرانی صنفی و دیپلماسی تجاری
آغاز فعالیت ۱۳۴۳ (تأسیس چاپ صفا) - متکی بر هشت دهه ریشه‌های خانوادگی در صنعت چاپ

روایت یک پیشکسوت

صنعت چاپ برای خانواده عابدین، تنها یک فعالیت صنعتی نبود؛ عرصه‌ای برای پاسداشت واژه‌ها، ثبت فرهنگ و حفظ حافظه تاریخی جامعه بود. ریشه‌های حضور این خانواده در صنعت چاپ به بیش از هشت دهه پیش بازمی‌گردد؛ زمانی که چاپ با مهارت دست، دقت چشم و تجربه صنعتگران شکل می‌گرفت.
زنده‌یاد حسن عابدین فعالیت حرفه‌ای خود را در روزنامه اطلاعات آغاز کرد. او در این محیط با ظرافت‌های کار چاپ، نظم حرفه‌ای، مسئولیت‌پذیری و حرمت کلمه آشنا شد.
در خانواده عابدین، چاپ حرفه‌ای فردی نبود. هر شش پسر خانواده در بخش‌های گوناگون این صنعت فعالیت کردند و به‌تدریج خانواده‌ای شکل گرفت که کار، زندگی و هویت آن با کاغذ، مرکب، کتاب و تولید آثار چاپی پیوند خورده بود.
سال ۱۳۴۳؛ تولد چاپ صفا
در سال ۱۳۴۳، با تأسیس «چاپ صفا»، این پیشینه خانوادگی وارد مرحله‌ای تازه شد. برای زنده‌یاد حسن عابدین، چاپخانه صرفا یک بنگاه اقتصادی نبود؛ امانتی بود که اندیشه، دانش و باور مؤلفان را به مخاطبان منتقل می‌کرد.
هر اثری که به چاپ صفا سپرده می‌شد، بخشی از فرهنگ و حافظه این سرزمین به شمار می‌آمد. ازاین‌رو، مجموعه خود را موظف می‌دانست هر اثر را با دقت، سلامت و امانت‌داری تولید و عرضه کند.
در سال‌های دشوار تولید، چاپ صفا آموخت که اعتبار تنها با شمارگان بالا یا گستردگی سفارش‌ها به دست نمی‌آید. اعتبار واقعی در سلامت کار، کیفیت تولید و رضایت وجدان حرفه‌ای شکل می‌گیرد.
زنده‌یاد حسن عابدین باور داشت چاپخانه‌دار، پیش از آنکه صنعتگر باشد، باید پاسدار نظم، مسئولیت‌پذیری و اخلاق حرفه‌ای باشد. هر برگ کاغذی که با نشان صفا از دستگاه خارج می‌شد، باید نشانی از صداقت، دقت و احترام به مخاطب می‌داشت. به همین دلیل، «صفا» برای این خانواده فقط نام یک چاپخانه نبود؛ نمادی از تعهدی بود که باید از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شد. یکی از ارزشمندترین ثمرات این نگاه نیز فراهم‌شدن بستری برای رشد نیروهای مستعد و انتقال تجربه‌های حرفه‌ای بود؛ به‌گونه‌ای که در طول سال‌های فعالیت چاپخانه صفا، شمار قابل‌توجهی از مدیران و همکاران آن، پس از کسب دانش و تجربه، مسیر مستقل خود را در این صنعت آغاز کردند و امروز مدیریت چاپخانه‌هایی موفق و خوش‌نام را بر عهده دارند. این دستاورد را می‌توان بخشی از سهم ماندگار صفا در پرورش سرمایه انسانی و توسعه صنعت چاپ کشور دانست.
چهره‌ای مورد اعتماد در خانواده صنعت چاپ
به اظهار همکاران و هم‌صنفیانش، زنده‌یاد حسن عابدین مردی برخاسته از دل خانواده صنعت چاپ و چهره‌ای خوش‌نام، معتمد و مورد احترام در میان فعالان این صنف بود. صداقت در رفتار، پایبندی به اصول حرفه‌ای و دلسوزی برای همکاران، جایگاهی ویژه برای او در جامعه چاپ کشور به وجود آورده بود.
او از پایه‌گذاران شرکت تعاونی صنف چاپخانه‌داران تهران بود و سابقه عضویت در هیئت‌مدیره این تعاونی را نیز در کارنامه خود داشت. همچنین، همکاری شایان و مؤثری با اتحادیه صنف چاپخانه‌داران تهران داشت و از معتمدان شناخته‌شده صنف و اتحادیه به شمار می‌رفت. حضور او در فعالیت‌های صنفی و تعاونی، برخاسته از اعتقادش به همدلی، مشارکت جمعی و ضرورت تأمین منافع مشترک چاپخانه‌داران بود.
زنده‌یاد حسن عابدین همچنین از چهره‌های کوشا و مؤثر در حل اختلاف میان همکاران به شمار می‌رفت. او با سعه‌صدر، انصاف و شناخت عمیقی که از مناسبات حرفه‌ای و انسانی صنف داشت، تلاش می‌کرد اختلاف‌ها از مسیر گفت‌وگو، تفاهم و حفظ حرمت طرفین برطرف شود. برای او، حفظ اعتماد و همبستگی میان اعضای خانواده صنعت چاپ، ارزشی فراتر از منافع فردی و مقطعی داشت.
ازاین‌رو، میراث حسن عابدین تنها در تأسیس و توسعه چاپ صفا خلاصه نمی‌شود؛ خوش‌نامی، اعتمادسازی، روحیه تعاون، همکاری مؤثر با اتحادیه و کوشش برای ایجاد صلح و همدلی میان همکاران نیز بخش مهمی از یادگار حرفه‌ای و اخلاقی او برای نسل‌های بعد صنعت چاپ ایران است.

در امتداد مسیر

از اصالت سنتی تا پیشگامی در اقتصاد جهانی
ماندگاری یک میراث خانوادگی زمانی معنا پیدا می‌کند که بتواند در هر دوره، خود را با نیازهای تازه هماهنگ کند و درعین‌حال ریشه‌هایش را حفظ کند. دکتر بابک عابدین، به‌عنوان نسل سوم این خانواده، از سال ۱۳۷۳ هدایت «چاپ صفا» را بر عهده گرفت. او مسیر پیشینیان را با حفظ اصول بنیادین، اما با نگاهی آینده‌نگر و تحول‌خواه ادامه داد.
از نگاه او، میراث خانوادگی زمانی پویاست که با فناوری‌های نوین، نیازهای روز، فرصت‌های اقتصادی و بازارهای بین‌المللی پیوند بخورد.
نوسازی و توسعه چاپ صفا
دکتر عابدین با ترکیب تجربه نسل‌های گذشته و دانش مهندسی و مدیریتی روز، چاپ صفا را در مسیر توسعه و نوسازی قرار داد. گسترش بخش‌های تخصصی، توجه به فناوری‌های چاپ و بسته‌بندی روز جهان، تقویت زیرساخت‌های تولید و حرکت به سوی بازارهای صادراتی، بخشی از این مسیر بود. هدف، تبدیل چاپ صفا به مجموعه‌ای بود که بتواند هم به اصالت حرفه‌ای خود وفادار بماند و هم در میان تحولات پرشتاب صنعت چاپ، رقابت‌پذیر و پیشرو باشد.

دیپلماسیِ صنفی و اقتصادی: صدایی برای کلِ صنعت
فعالیت‌های دکتر عابدین فراتر از مدیریت داخلی مجموعه بوده است. او با حضوری مستمر و اثرگذار در عرصه‌های کلان، تلاش کرده تا جایگاه صنعت چاپ ایران را ارتقا بخشد. ریاست اتحادیه صنف چاپخانه‌داران و صحاف تهران، ریاست اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان صنعت چاپ و بسته‌بندی ایران، عضویت در هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران، عضویت در هیئت‌رئیسه و خزانه‌داری کنفدراسیون صادرات ایران، نایب‌رئیسی هیئت‌مدیره اتاق مشترک بازرگانی ایران و ژاپن، کارشناسی رسمی دادگستری و حضور در کمیسیون‌های تخصصی اتاق‌های بازرگانی، تنها بخشی از کارنامه مسئولیت‌های اوست.
در نگاه او، چاپ و بسته‌بندی نه یک فعالیتِ مجزا، بلکه بخشی جدایی‌ناپذیر از زنجیره فرهنگ، تولید، تجارت و توسعه ملی است؛ ازاین‌رو، او در این جایگاه‌ها تلاش کرد صدای فعالانِ این صنف را به تالارهای سیاست‌گذاری برساند.
حضور بین‌المللی و شبکه‌سازی جهانی
یکی از محورهای مهم فعالیت‌های دکتر عابدین، ارائه تصویری حرفه‌ای و توانمند از صنعت چاپ ایران در سطح بین‌المللی بوده است. دعوت از او در کشور چین به‌عنوان نماینده صنعت چاپ ایران برای حضور در جمع رهبران این صنعت در جهان، گواهی بر این جایگاه است.
او با سازمان‌دهی پاویون‌های ایران در نمایشگاه‌های معتبر جهانی، اعزام هیئت‌های تخصصی و برگزاری سمینارهای علمی، به‌دنبالِ «ایجاد ارتباطات پایدار» و «انتقال دانش فنی» بود. بنیان‌گذاری رویدادهایی نظیر «نمایشگاه آینده چاپ ایران (IFPEX)» نیز در امتداد همین رویکرد برای ترسیم مسیرهای تازه جهت حضور در بازارهای منطقه‌ای و جهانی شکل گرفت.
استراتژی اکوسیستم صنعت لیبل
یکی از درخشان‌ترین نمونه‌های نگاه توسعه‌محور دکتر عابدین، شکل‌دهی به «اکوسیستم صنعت لیبل ایران» است. در سال ۲۰۰۸ میلادی، او با شناسایی نیاز کشور به واردات لیبل، فرآیندی راهبردی را آغاز کرد: از مطالعه بازار و دعوت از متخصصان بین‌المللی تا برگزاری دوره‌های آموزشی و ایجاد انگیزه برای سرمایه‌گذاران داخلی.
نتیجه این تلاشِ چندساله، شکل‌گیری زنجیره‌ای کامل شامل تولیدکنندگان فیلم‌های خودچسب، چاپخانه‌های تخصصی، تأمین‌کنندگان مواد اولیه و شرکت‌های فنی بود. او با رایزنی و ایجاد اعتماد میان فعالان ایرانی و سازندگان اروپایی، شرایطی را فراهم کرد که ماشین‌آلات پیشرفته مستقیماً در اختیار سرمایه‌گذاران ایرانی قرار گیرد و صنعت لیبل از یک بازارِ وارداتی به یک قطبِ تولیدِ داخلی بدل شود.
تنوع‌بخشی به زنجیره ارزش و تولید
نگاه او به توسعه، محدود به یک چاپخانه نیست. تأسیس شرکت «سایان ایمان» برای تأمین ملزومات و مواد اولیه، در دوره‌ای که محدودیت‌های ارزی و اقتصادی وجود داشت، نقش مهمی در پایداریِ زنجیره تولید ایفا کرد. همچنین با تأسیس انتشارات «سایبک»، او پیوند چاپ با حوزه تولید محتوا را مستحکم‌تر کرد. امروزه نیز این مجموعه در حال گسترش فعالیت‌های خود به حوزه صنایع غذایی است تا دانش بسته‌بندی را با تولیدِ محصول پیوند بزند.
میراثی برای آینده: خدمتِ آرام و اثرگذار
ویژگی شاخص سه دهه فعالیت دکتر بابک عابدین، تلاشی مستمر، مسئولانه و به‌دور از خودنمایی برای خدمت به خانواده بزرگ چاپ است. او نه‌تنها میراث‌دار نام «چاپ صفا»، بلکه «مدیری راهبردی» و «کنشگری صنفی» است که همواره بر انتقال تجربه به مدیران جوان و پرورش نسل‌های آینده تأکید دارد.
داستانِ خانواده عابدین، داستانِ پیوند ریشه‌های اصیلِ دیروز با افق‌های دیجیتالِ فرداست؛ خانواده‌ای که بر این باور است: «ماندگاری در صنعت، نه فقط با تجهیزات، بلکه با ترکیب ریشه‌های اصیل، مدیریت مسئولانه و اخلاق حرفه‌ای به دست می‌آید.
حضور بین‌المللی و شبکه‌سازی جهانی
یکی از محورهای مهم فعالیت‌های دکتر عابدین، ارائه تصویری حرفه‌ای و توانمند از صنعت چاپ ایران در سطح بین‌المللی بوده است. دعوت از او در کشور چین به‌عنوان نماینده صنعت چاپ ایران برای حضور در جمع رهبران این صنعت در جهان، گواهی بر این جایگاه است.
او با سازمان‌دهی پاویون‌های ایران در نمایشگاه‌های معتبر جهانی، اعزام هیئت‌های تخصصی و برگزاری سمینارهای علمی، به‌دنبالِ «ایجاد ارتباطات پایدار» و «انتقال دانش فنی» بود. بنیان‌گذاری رویدادهایی نظیر «نمایشگاه آینده چاپ ایران (IFPEX)» نیز در امتداد همین رویکرد برای ترسیم مسیرهای تازه جهت حضور در بازارهای منطقه‌ای و جهانی شکل گرفت.
استراتژی اکوسیستم صنعت لیبل
یکی از درخشان‌ترین نمونه‌های نگاه توسعه‌محور دکتر عابدین، شکل‌دهی به «اکوسیستم صنعت لیبل ایران» است. در سال ۲۰۰۸ میلادی، او با شناسایی نیاز کشور به واردات لیبل، فرآیندی راهبردی را آغاز کرد: از مطالعه بازار و دعوت از متخصصان بین‌المللی تا برگزاری دوره‌های آموزشی و ایجاد انگیزه برای سرمایه‌گذاران داخلی.
نتیجه این تلاشِ چندساله، شکل‌گیری زنجیره‌ای کامل شامل تولیدکنندگان فیلم‌های خودچسب، چاپخانه‌های تخصصی، تأمین‌کنندگان مواد اولیه و شرکت‌های فنی بود. او با رایزنی و ایجاد اعتماد میان فعالان ایرانی و سازندگان اروپایی، شرایطی را فراهم کرد که ماشین‌آلات پیشرفته مستقیماً در اختیار سرمایه‌گذاران ایرانی قرار گیرد و صنعت لیبل از یک بازارِ وارداتی به یک قطبِ تولیدِ داخلی بدل شود.
تنوع‌بخشی به زنجیره ارزش و تولید
نگاه او به توسعه، محدود به یک چاپخانه نیست. تأسیس شرکت «سایان ایمان» برای تأمین ملزومات و مواد اولیه، در دوره‌ای که محدودیت‌های ارزی و اقتصادی وجود داشت، نقش مهمی در پایداریِ زنجیره تولید ایفا کرد. همچنین با تأسیس انتشارات «سایبک»، او پیوند چاپ با حوزه تولید محتوا را مستحکم‌تر کرد. امروزه نیز این مجموعه در حال گسترش فعالیت‌های خود به حوزه صنایع غذایی است تا دانش بسته‌بندی را با تولیدِ محصول پیوند بزند.
میراثی برای آینده: خدمتِ آرام و اثرگذار
ویژگی شاخص سه دهه فعالیت دکتر بابک عابدین، تلاشی مستمر، مسئولانه و به‌دور از خودنمایی برای خدمت به خانواده بزرگ چاپ است. او نه‌تنها میراث‌دار نام «چاپ صفا»، بلکه «مدیری راهبردی» و «کنشگری صنفی» است که همواره بر انتقال تجربه به مدیران جوان و پرورش نسل‌های آینده تأکید دارد.
داستانِ خانواده عابدین، داستانِ پیوند ریشه‌های اصیلِ دیروز با افق‌های دیجیتالِ فرداست؛ خانواده‌ای که بر این باور است: «ماندگاری در صنعت، نه فقط با تجهیزات، بلکه با ترکیب ریشه‌های اصیل، مدیریت مسئولانه و اخلاق حرفه‌ای به دست می‌آید.

بازگشت به خانواده نشر