رئیس سابق اتحادیه چاپخانهداران تهران
من در زندگی سعی کردم که همیشه خدمتگزار مردم باشم، چرا که مردم را دوست دارم؛ لذا در کنار مردم بودن برای من لذتبخش و عبادت بود.
حاج محمد کلاری در ۲۵ مرداد ۱۳۱۸ در محله چهارراه سیروس تهران، در خانوادهای صنفی و مردمی به دنیا آمد؛ پدری که بنیانگذار اولین شرکت تعاونی صنفی و رئیس اتحادیه آرایشگران بود و همانجا، روحیه «سازماندهی به خدمت» در پسر ارشدش جان گرفت. سالها تراشکاری و قالبسازی در کارگاه دایی، دستان او را برای روزهای سخت آبدیده کرد؛ اما سرنوشت او با صنعت چاپ پیوند خورد.
ورود او به این عرصه، با شاگردی پسرعمویش حاج ناصر کلاری آغاز شد؛ با دستمزد ناچیز هفتهای ۵ تومان. اما این نوجوان کوشا با مهارت کمنظیر در حروفچینی، خیلی زود به یکی از استادان خبره فن بدل شد. او که باور داشت: «اگر چاپخانه بزرگی نیستیم، حداقل از نام بزرگان استفاده کنیم»، مسیر خود را در چاپ کاوه ادامه داد، با راهاندازی «چاپخانه کارون نو» گام بلندی برداشت و بعدها با خرید امتیاز چاپخانه «پیغام امروز»، برندی ماندگار خلق کرد.
نام حاج محمد کلاری با تاریخ مبارزات مردم ایران نیز عجین است؛ از خطاطی شعار «صنعت نفت باید ملی شود» با گچ و زغال بر دیوارهای پایتخت، تا چاپ شجاعانه اعلامیههای امام خمینی، زندان و شکنجه، و در نهایت تشکیل «کمیته حمایت از انقلاب» در سال ۱۳۵۷ به همراه حاج سعید امانی.
درخشش بیبدیل او اما در میدان صنف رقم خورد. در سال ۱۳۵۰، در ۳۲ سالگی بهعنوان جوانترین کاندیدا با بالاترین آراء به هیأت مدیره اتحادیه چاپخانهداران راه یافت و سالها در احقاق حقوق اعضا کوشید. در سال ۱۳۶۰، «انجمن اسلامی صنف چاپ» را پایهگذاری و نخستین نشریه تخصصی این صنعت را منتشر کرد. کارنامه درخشان خیریه او شامل احداث ۷۴ مدرسه در مناطق محروم کشور، ارسال ۱۱۰ میلیون پاکتنامه برای رزمندگان، تأمین دهها دستگاه آمبولانس و موتورسیکلت برای جبههها و تأسیس صندوق قرضالحسنه و خیریه صنف بود. او که از سال ۱۳۵۰ تا ۱۳۹۲ از استوانههای هدایت صنف بود، همواره در کنار مردم بودن را عبادت میدانست و زیباترین لحظات عمرش را در خدمت به همین مردم جستوجو میکرد. این مرد بزرگ در ۱۷ مرداد ۱۳۹۸ در سن ۸۰ سالگی چشم از جهان فروبست و به دیار باقی شتافت.
چراغ چاپخانه «پیغام امروز» با رفتنِ او خاموش نشد. امروز این مسیر با مدیریت سعید کلاری، فرزند ایشان و از فعالان برجسته و نامآشنای صنعت چاپ کشور، با اقتدار ادامه دارد. این تداوم نشان میدهد که پیوند «حرفهورزی، ایمان و خدمت به مردم»، پیش از هر کجا در کانون خانواده ریشه دوانده و بالنده شده است.
اما امتداد مسیر حاج محمد کلاری، فراتر از یک نام، در قلب تپندهی صنعت چاپ ایران جاری است. نسل چاپخانهداران و اهالی صنف، شاگردان مکتب مردی هستند که آموخت: چاپخانه تنها جای تولید و تکثیر نیست، بلکه کانونِ همت، مسئولیت اجتماعی و خدمت به مردم است. الگوی ماندگار «اتحاد صنفی، تولید ملی و کار خیر»، همان امانت گرانبهایی است که او بر دوش این صنف به یادگار گذاشت؛ و امروز، هم فرزندان برومندش و هم همراهان این صنعت، نگهبانان اصالت و معنای این میراث ارزشمندند.